|
RIJKKAORGANISASJÅVNNÅ
SÁME EDNAMA
NJUOLGADUSÁ
§ 1
Ulmme
Sáme Ednam sáme rijkkaorganisasjåvnnå (RSE) galggá årrot oajvveorganisasjåvnnå sámijda Svierigin.
RSE adná barggon demokrahtalasj vuogijn bisodit ja åvdedit sáme ássjijt kultuvralattja, sosiálalattja, riektálattja ja ekonomalattja hárráj.
RSE galggá aktijvalattjat barggat vaj ássje ma li nanniduvvam RSE ulmmeprográmman ja ietjá märrádusá rijkkaorganisasjåvnå rijkkatjåhkanimijs dievdeduvvi.
§ 2
Sebrulasjvuohta sáme siebrijda ja tjoahkkudagájda
Sáme siebre ja tjoahkkudagá maj njuolgadusá ja ulme e vuosstálaste Sáme Ednama ulmev máhtti rijkkaorganisasjåvnnåj säbrrat.
Åtsålvis Sáme Ednamij säbrrat dán paragráfa milta galggá tjáleduvvat ja mierreduvvat rijkkatjåhkanimes. Sebrulasjvuohta hiejteduvvá jus ánulvis rájadallá stivrraj jali jus jahkemákso ij mávseduvá.
§ 3
Sebrulasjvuohta aktugasj sámijda
Aktugasj gut gullu sáme álmmugij máhttá rijkkaorganisasjåvnnåj säbrrat. Aktugasj sebrulattjaj, gut ij la guddnesebrulasj, hiejteduvvá sebrulasjvuohta jus diedet dav rijkkaorganisasjåvnå dåjmadahkaj jali jus jahkemákso ij mávseduvá.
Guddnesebrulasjvuohta máhttá diededuvvat rijkkatjåhkanimes sebrulattjajda gudi li dasi árvulattja. Guddnesebrulattja e dárbaha sebrulasjmávsov mákset, valla siján li sämmi rievtesvuoda ja välggogisvuoda degu aktugasj sebrulattja dán paragráfa milta.
§ 4
Doarjjasebrulasjvuohta
Ietjá tjoahkkudahka jali ietjá aktugasj ulmusj máhttá aj oadtjot sebrulasjvuodav rijkkaorganisasjåvnnåj. Dakkár sebrulasj gåhtjoduvvá doarjjasebrulattjan. Doarjjasebrulattjaj hiejteduvvá sebrulasjvuohta jus diedet dav rijkkaorganisasjåvnå dåjmadahkaj jali jus jahkemákso ij mávseduvá.
Doarjjasebrulattjan ij la jienastimriektá ja ij ga máhte stivrraj válljidallat.
§ 5
Ravggit sebrulattjav
Sebrulasj gut ij tjuovo dájt njuolgadusájt jali ietjáláhkáj barggá ållu sáme ássjij vuosstáj. Rijkkatjåhkanibme máhttá dalága sebrulattjav ravggit.
§ 6
Stuoves rijkkatjåhkanibme
RSE alemus mierredim orgána l rijkkatjåhkanibme. Stuoves rijkkatjåhkanibme l akti jahkáj, stivrra mierret ájgev ja sajev.
Stivrra galggá maŋemusát guokta máno åvddål stuoves rijkkatjåhkanime rádjat gåhttjomav gånnå tjuodtju ájgge, sadje ja åvdåstiddjelåhko juohkka säbrram säbrráj jali tjoahkkudahkaj.
Ássjeoajvvadusá stuoves rijkkatjåhkanibmáj galggi boahtet stivrraj maŋemusát mánov åvddål rijkkatjåhkanime.
§ 7
Stuoves rijkkatjåhkanibme galggá:
- Válljit åvddåulmutjav gut rijkkatjåhkanimev lájddi.
- Válljit tjállev rijkkatjåhkanibmáj.
- Válljit duodastiddjijt rijkkatjåhkanibmáj.
- Mierredit vuoge birra gåhtjutjit rijkkatjåhkanibmáj.
- Rádedibme ja mierredibme stivra ja dárkestiddjij giehtoj hárráj ja dasi gullu gatjálvisá.
- Ássje majt stivrra l sjáhtjalam rijkkatjåhkanibmáj.
- Ássje ma li bajedum sebrulattjas.
- Válljit åvddåulmutjav ja stivrav Rijkkaorganisasjåvnnå Sáme Ednamij.
- Válljit juohkusav.
- Válljit guokta dárkestiddje ja sadjásattja.
- Válljit válljimgárvvidimev.
§ 8
Rijkkatjåhkanime barggoårnik
- Vaj álkkep sjaddá rijkkatjåhkanime åvddåulmutjij ja tjálláj galggi rávkalvisá tjáleduvvat sierra blankähttaj.
- Håla lulun oadnen årrot. Jus vuojnná tjåhkanibme manná mierredum ájge badjel máhttá åvddåulmusj biedjat mierredum hållamájgev.
- Rijkkatjåhkanime åvddåulmusj máhttá replijkav vaddet ulmutjij gut la nammaduvvam replijkan jus rávkká dav dalága dan ájggeguovddelis hållaj.
- Gå ságastallam galggá hiejteduvvat, galggá rijkkatjåhkanime åvddåulmusj ájgev vaddet sidjij gudi rávkalvisájt sihti buktet. Dan maŋŋela hiejteduvvá tjåhkanibme. Gå l hiejteduvvam ij la das máhttelis buktet rávkalvisájt ja ådå hålle e ga máhte hållagoahtet dan ájggeguovddelis ássjáj.
- Jus ij guorrasa märrádussaj galggá diededuvvat dalága giehtadaládijn ájggeguovddelis ássjev. Gå ássje l mierreduvvam máhttá tjálálattjat diededit jus ij guorrasa märrádussaj. Sierra blankähtta gávnnu tjåhkanimlanján.
- Rávkalvis ruoptoremissa birra gähttjaluvvá åvddål gájkka ietjá rávkalvisá.
- Ássje mij ij gávnnu dán barggoårnigin jali stivrriduvvá Sáme Ednama njuolgadusáj milta stivrriduvvá rijkkatjåhkanime åvddåulmutjis dábálasj giehtadallama milta.
§ 9
Jienastimriektá sáme siebrijda ja tjoahkkudagájda
Sáme siebrijn ja tjoahkkudagájn li åvdåstiddje rijkkatjåhkanibmáj sebrulattjaj registardum sebrulasjlågoj gávttuj. 15 registardum sebrulattja vaddi åvtåv åvdåstiddjev, dan maŋŋela vaddi juohkka álgedum vidálågenanlåhko registardum sebrulattja vil åvtåv åvdåstiddjev.
Juohkka åvdåstiddjen li 15 jiena.
Åvdåstiddje ij máhte jienastit ietjá åvdåstiddje åvdås.
Jienastimen jienas åvdåstiddje ruoppsis jienastimkårtåjn. Ruoppsis jienastimkårtån li 15 jiena.
§ 10
Jienastimriektá aktugasj sáme sebrulattjajda
Juohkka aktugasj sáme sebrulattjan la 1 jiedna rijkkatjåhkanimen dat jages gå sebrulasj dävddá 16 jage.
Aktugasj sáme sebrulasj ij máhte jienastit ietjá sebrulattja åvdås.
Jienastimen jienas aktugasj sebrulasj ruoddnis jienastimkårtåjn. Ruoddnis jienastimkårtån la 1 jiedna.
§ 11
Märrádus
Märrádus mierreduvvá jus ij ietjá sajen tjáleduvá dájn njuolgadusájn enap ieneplågujn. Gå jienadimen li sämmi jienastimlågo de åvddåulmusj oadtju mierrediddjejienav, valla ij válljimin gånnå vuorbbádus tjuolldá.
§ 12
Lijgge rijkkatjåhkanibme
Lijgge rijkkatjåhkanibme oadtju diededuvvat stivras jali binnámusát 4 stivrraájrrasijs sierra ássje diehti jali gå dárkestiddje dav rávkki jali gå 2/3 organisasjåvnå sebrulattjajs tjálli ja tsuojgodi ássjijt majt sihti giehtadallat.
Tjáledum gåhttjom lijgge rijkkatjåhkanibmáj galggá rájadallat stivras maŋemusát 14 biejve åvddål lijgge tjåhkanime. Gåhttjomin diededuvvá ájgge, bájkke ja åvdåstiddjelåhko säbrráj jali tjoahkkudahkaj ja aktugasj sebrulattjajda.
§ 13
Rijkkatjåhkanime rabásvuohta
Rijkkaorganisasjåvnnå Sáme Ednama rijkkatjåhkanime li rahpasa álmmugij.
§ 14
Válljimgárvvidibme
Válljimgárvvidimen li 3 ájrrasa ja 3 sadjásattja akta dajs la tjoahkkegåhttjo.
Válljimgárvvidime ájrrasa e oattjo ságastaládijn bälostit jali nuppástit ájrrasijt ja oajvvadum ájrrasijt.
Stuoves rijkkatjåhkanibme vállji ájrrasijt válljimsiebrrerádáj gålmå jage mandáhttaájggáj.
Válljimsiebrreráde galggá oajvvadit ájrrasijt gájkka válljimijda, valla ij válljimij gånnå vállji ájrrasijt válljimsiebrrerádáj.
Sebrulattjajda galggi máhttelisvuoda vatteduvvat oajvvadusájt buktet válljimgárvvidibmáj rájadum válljimlista tjadá.
Válljimsiebrreráde oajvvadusá galggi aktan ássjelistajn tjuovvusin årrot rijkkatjåhkanibmáj.
§ 15 a
Åvddåulmusj
Åvddåulmusj válljiduvvá njuolgga stuoves rijkkatjåhkanimes guovte jage mandáhttaájggáj.
§ 15 b
Stivrra
Stivran li 6 stuoves ájrrasa ja 4 sadjásattja gudi oassálassti jållerdim skåvvåsa milta. Sij válljiduvvi rijkkatjåhkanimes guovte jahkáj.
Bielisj jage válljiduvvi 3 stuoves ájrrasa ja 2 sadjásattja.
Belak jage válljiduvvi 3 stuoves ájrrasa ja 2 sadjásattja.
Jus ájras häjttá mandáhttaájgen válljiduvvá ådå ájras mandáhttaájge gähtjáj boahtte rijkkatjåhkanimes.
§ 16
Stivrra vállji iesj sadjásasj åvddåulmutjav ja stivra ålggolis jali sissŋelis tjállev ja ábjjárav.
Stivrra vállji dajt gudi galggi vuolláj tjállet RSE åvdås.
§ 17
Stivrra tjåhkan binnámusát niellji jahkáj ja gå stivra åvddåulmusj gávnná dárbov, gå binnámus 3 stivrraájrrasa jali juogos rávkki dav ja tsuojgodi ássjev majt sihti giehtadallat.
Stivrra l mierredimfábmon gå binnámus 4 ájrrasa li sadjihin.
Bievddegirjje galggá tjáleduvvat stivrratjåhkanimen ja vuorkkiduvvi rijkkaorganisasjåvnå kontåvrån.
§ 18
Barggojuogos
Stivrra vállji barggojuohkusav binnámus 3 ájrrasijn.
Barggojuogos galggá gárvedit stivrratjåhkanimijt ja dåjmadit stivra märrádusájt.
Stivrra máhttá sierra barggojuohkusav válljit sierra ássje diehti.
Stivrra mierret barggojuohkusa dahkamusá ja aktisasjbarggoháme birra ja nammat barggojuohkusa åvddåulmutjav ja ájrrasijt.
§ 19
Juogos
RSE juogos nammaduvvá rijkkatjåhkanimes ja galggá stivrraj gárvedit ássjijt ma gulluji juohkusa ábnassuorggáj.
Juohkusin li binnámus 3 stuoves ájrrasa válljidum rijkkatjåhkanimes guovte jage mandáhttaájggáj.
Juohkusa sissŋelin nammat juogosåvddåulmutjav ja sissŋelis jali ålggolis juogostjállev.
Juogos tjåhkan binnámusát guokti jahkáj ja aj gå juohkusa åvddåulmusj gávnná dárbov jali gå stivrra dav rávkká ja tsuojgodi ássjijt majt sihti giehtadallat.
Juogos la mierredimfábmon gå binnámus 3 ájrrasa li sadjihin.
Bievddegirjje galggá tjáleduvvat juogostjåhkanimen ja vuorkkiduvvi rijkkaorganisasjåvnå kontåvrån.
Stivrra máhttá juohkusa bargov gártjodit jus la biednikvádne.
Rijkkatjåhkanibme mierret juohkusa dahkamusá ja aktisasjbarggoháme birra.
§ 20
Kontåvrrå ja bargge
Sáme Ednam luluj adnet kontåvråv.
Bargge nammaduvvi stivras mij mierret gut galggá virgijt oadtjot rijkkaorganisasjåvnån ja mierret rávkalvisájt virgij hárráj.
§ 21
Ábjjártjállaga
RSE ábjjártjállaga ja tjuottjudus sujnniduvvá juohkka jage 2 dárkestiddjes. 1 dárkestiddje ja 1 sadjásasj válljiduvvi guovte jahkáj rijkkatjåhkanimes. 1 dárkestiddje la auktoriseridum ja ij válljiduvá rijkkatjåhkanimes. Ábjjártjállaga, bievddegirje ja doajmmagiehtto galggi rájaduvvat dárkestiddjijda mánov åvddåla rijkkatjåhkanime.
Dárkestiddje máhtti rávkkat lijgge rijkkatjåhkanimev.
§ 22
Sebrulasjmákso
Rijkkatjåhkanibme mierret sebrulasjmávso stuorrudagáv boahtte jahkáj aktugattjaj/fuolkkáj ja siebrijda/tjoahkkudagájda.
§ 23
Njuolgadusrievddadis
Máhttá rievddadit njuolgadusájt märrádusá tjadá binnámus guokta gålmadisá ieneplågujn guovte tjuovvo rijkkatjåhkanimijn stivra gárvvidime maŋŋela.
§ 24
Hiejttem
RSE ij máhte hiejteduvvat jus ij mierreda dav binnámus vihtta gudádisá ieneplågujn vattedum jienajs rijkkatjåhkanimen ja nanniji dav lijgge rijkkatjåhkanimen áramusát guokta máno dan maŋŋela.
Jus RSE hiejteduvvá de tjåhkanibme mierret gåk dan luohkoj galggá dahkat.
|
