|
Riikkaorganisašuvnna Same Ätnama Joksanáigumušprográmma
Same Ätnam galgá rahčat ealli sámi servodaga ovddas masa leat vuođđun čuovvovaš vuođđoulbmilat:
ahte
* Sámediggi oažžu dievaslaš hálddašanrievtti sámiguovllu badjel
* EU jođiha doaimmalaš álgoálbmotpolitihka
* Sámi árbevierut dolvojuvvojit viidáseabbut boahttevaš buolvvaide ja ahte sámi árbevierut leat vuođđun sámi servodahkii
* Same Ätnam lea politihkalaččat čatnasmeahttun
Dásseárvosaš sámi ja rievttálaš servodaga ovddas
ahte
* visot sámit riegádit seamme árvvuin. Same Ätnama ulbmil lea ahte visot sámiide galget addot seamme vejolašvuođat rievttálaš, ekonomalaš, sosiálalaš ja kultuvrralaš seamme árvui
* sámi dáistaleapmi ii galgga leahkit sámit sámiid vuoste
* doaimmalaččat bargat lasihit ovttasbargohámiid sámiid gaskkas báikkálaš, guovlluguovdásaš ja guovddáš dásis
* sámisearvvit galget nannejuvvot iežaset barggus sámi oktasašvuođa ovddas olles riikkas
* Same Ätnam hálida leahkit guovddáš orgánan sámiservviid ovddas mat leat čadnon riikkaorganisašuvdnii
* doaibmat sámisearvekonsuleantta ovddas Same Ätnamii
* doaibmat lassánan doaimma ovddas sámiservviide ja vuhtii váldit sin beroštumiid ja maid ovddastit sin riidoáššiin
*doaibmat dan ovddas ahte nuogis návccat juogaduvvojit sámiservviide mat o.m.d. hálidit gurssiid sámi giehtaduojis, sámi gielas, sámi musihkas/girjeprentemis jna
Sámi dásseárvu
ahte
* doaibmat dásseárvvu ovddas gaskal nissonolbmuid ja dievdoolbmuid olles Sámis
Sámi giella
ahte
* sámi giella láhkaásaheami bokte šaddá almmolaš giellan Ruoŧas
* sámi giella galgá leahkit lunddolaš oassi servodagas
* sámi gillii álgoálgosaš giellan addo sierra doarjja Ruoŧas
* sámi giella galgá árvvoštallot ánsun virgáibidjama oktavuođas sámi guovllus ja sámi institušuvnnain
* sámi gillii addojit nuogis návccat sámi giellagáhttema ja ovdáneami ovddas
* visot sámit galget oažžut vejolašvuođa oahppat iežaset eatnigiela beroškeahttá agi ja orrunbáikki
* universitehtaide sámi surggiin addojit dievaslaš návccat
* sámi oahpponeavvut ovdánahttojuvvojit, gielladutkamii addojit nuogis návccat ja ahte sámi doaibmi dulkabálvalus gávdno sámiide olles riikkas
* ovdáneapmi joatká sámi namaid dáfus topografálaš gárttáin, báikkiin ja geaidnogalbbain
Sámi mánáid- ja boarrásiidfuolahus
ahte
* geahččalit váikkuhit buori fuolahussii min mánáid ja boarrásiid ovddas ovttasbarggus iežá institušuvnnaiguin ja organisašuvnnaiguin
Same Ätnam oaivvilda ahte sámi ealáhusat dahket ealli sámi kultuvrra vejolažžan
* sámi ealáhusat fertejit addot vejolašvuođa birget ja ovdánit
* nannet ja ovdánahttit sámi duoji ja nannet sámiduojáriid rievttálaš sajádaga
* doaibmat viiddes ovttasbarggu ovddas sámiduojis rastá riikkarájiid
* vejolašvuohta gávdno oahpahussii sihke teorehtalaš ja geavatlaš máhtus árbevirolaš sámiduojis. Dát máhtut fertejit maid addot vejolašvuođa váldit alit duodjeoahpu
* sámi nuoraide addojit sierra vuođđomáhtut sámiduojis
* vejolašvuohta ávdnasiid háhkat buorrána ja álkiduvvo sámi duojáriidda
* minsttarsuddjet boares sámi árbevirolaš minstariid
Osku
ahte
* sámiid oskohistorjá ovdal risttalašvuohta bođii galgá gullat skuvllaid oskooahpahussii
* bassi sámi báikkit/báccit eai oačču ávkkástallot dahje iežá ládje billistuvvot
* báhpat ja sárdneolbmát mat bálvalit sámi guovllus berrejit ságastit sámigiela
Čearut
ahte
* doaibmat dan ovdii ahte visot sámit ožžot gullevašvuođa iežaset čerrui
* doaibmat ovttasipmárdusa ovddas gaskal čearuid ja sámiid olggobealde čearuid
Boazoealáhus
ahte
* doaibmat dan ovddas ahte nuorra sámit ožžot vejolašvuođa boazodoalu álggahit
Sámi fidnoguolásteapmi - sámi vuođđoealáhus doloža rájis
ahte
* guolástansámiid rievttálaš sajádat buorrána ja ahte fidnoguolásteapmái addo dorvvolaš sajádat
* sámi guollejávrriide addo lágalaš suodji ja sisabahkkemat eai dahkko dainna lágiin ahte čuohcá sámi fidnoguolásteddjiide
* sámiide ii čuoza ekonomalaččat čáhcesisabahkkemiid oktavuođas ja maid ahte sámit fertejit dáhkiduvvot jierpmálaš doaimma ruoktobáikkis
* vahágat maidda čáhcedoaimmat leat sivvan doaimmahuvvojit ja buhttejuvvojit ovddasvástideaddjis čáhcedoaimma ovddas
* buhtadus sisabahkkema ovddas galgá addot visot guolástansámiide
* guollegáhtten guollenáli várás ferte addot návccaid vai bargu galgá sáhttit buoriduvvot
Bivdu – okta sámiid boarráseamos ealáhusain
ahte
* sámiid bivdorievttit gáhttejuvvojit eaige ráddjejuvvo
* bivdugáhttemii addo alla vuoruheapmi
* bivdu heivehuvvo sámiid ealáhusjođiheapmái
* addo lohpi rievssahiid gárdut boares sámi bivdovuogi mielde
* sámi vuorkkát ja dološmuittut
Sámi vuovde- ja duottareanandoallu
ahte
* nannet ovdáneami sámi vuovde- ja duottareanandoalus
* vuovde- ja duottareanandollui addojit doarjja ja vejolašvuođat ovdáneapmái
* nuorra sámiide addo vejolašvuohta álggahit ja váldit badjel vuovde- ja duottareanandoalu
* doarjagat gielddain, stáhtas ja EU:as siskkildit vuovde- ja duottareanandoalu
* vuovde- ja duottareanandoallu oažžu vejolašvuođa jođihit bivddu ja guolásteami lasseealáhussan
Oahpahusa joatkkaskuvllaid/allaskuvlla dahje rávesolbmooahpahusa bokte
ahte
* doaibmat dan ovddas ahte visot oahpahusat biđgejit máhtu sámiid ja sin historjjá birra
* doaibmat dan ovddas ahte visot sámit olles riikkas ožžot vejolašvuođa oahppat iežaset eatnigiela
* visot sámiide addo vejolašvuohta oahpahussii sámi fágain, sihke nuoraide ja boarrásiidda
Oassálastin dehálaš sámi jearaldagain iežá institušuvnnaiguin/organisašuvnnaiguin
* sámi dutkamis
* joavkodieđihangaskaoamis, nugo preassas, rádios ja televišuvnnas
* sámi girjjálašvuođas
* sámi girjerádjosis ja dávvirvuorkkáin
* sámi govvadáidagis, filmmas, musihkas ja teáhteris
Riikkaidgaskasaš oktiigullevašvuohta
ahte
* čiekŋudit riikkaidgaskasaš oktavuođaid gaskal álgoálbmogiid
* kultuvrralaš lonuheapmi gaskal álgoálbmogiid sáhttá joatkit ovdánahttot
|